Drempelwaarden 2026-2027 — meer werken worden nu Europees aanbestedingsplichtig

Drempelwaarden 2026-2027 — meer werken worden nu Europees aanbestedingsplichtig

Vanaf 1 januari 2026 gelden lagere Europese drempelbedragen voor aanbestedingen. Voor GWW-bedrijven betekent dit dat projecten die vorig jaar nog onderhands konden, nu een volledige Europese procedure vereisen.

Het is half tien ‘s ochtends. Je krijgt een uitnodiging voor een aanbesteding. Bouwkundig onderhoud, gemeentelijke gebouwen. Geraamde waarde: € 5,5 miljoen. Je herinnert je dat het vorig jaar zonder Europese procedure kon. Je zoekt het even op.

Het kon vorig jaar. Nu niet meer.

Wat er veranderd is

Op 22 oktober 2025 publiceerde de Europese Commissie de nieuwe drempelbedragen voor 2026 en 2027. Gedelegeerde Verordening (EU) 2025/2152 regelt de klassieke sectoren. De bedragen zijn ingegaan op 1 januari 2026 en gelden tot en met 31 december 2027.

Het opvallende: de drempels zijn gedaald. Dat is niet wat de markt gewend was. In 2022 gingen ze omhoog, in 2024 opnieuw. Nu gaan ze naar beneden — bescheiden, maar meetbaar.

Voor werken in de klassieke sectoren (richtlijn 2014/24/EU) daalt het drempelbedrag van € 5.538.000 naar € 5.404.000 exclusief btw. Hetzelfde geldt voor speciale sectorbedrijven (richtlijn 2014/25/EU) en concessieopdrachten (richtlijn 2014/23/EU): ook die gaan naar € 5.404.000.

Voor leveringen en diensten zijn de dalingen kleiner, maar reëel:

  • Decentrale overheden (gemeenten, provincies, waterschappen): van € 221.000 naar € 216.000
  • Centrale overheid: van € 143.000 naar € 140.000
  • Speciale sectorbedrijven: van € 443.000 naar € 432.000

De drempel voor sociale en andere specifieke diensten blijft ongewijzigd op € 750.000.

Waarom dalen drempels die altijd stegen

De drempels worden elke twee jaar herberekend op basis van SDR-koersen — de rekeneenheid van de WTO’s Government Procurement Agreement (GPA). De Commissie stelt de bedragen vast in artikel 6 van richtlijn 2014/24/EU. De euro was sterker tegenover de SDR, dus in euro’s vertaalt zich dat als een daling. De onderliggende GPA-verplichting verandert niet; alleen de omrekening verschuift.

Dat mechanisme maakt de daling onvermijdelijk en niet onderhandelbaar.

De grijze zone van € 5,4 tot € 5,5 miljoen

Dat klinkt als een marge van een ton. In de bouw is het dat ook. Maar de grijze zone treft opdrachten die bewust zijn geraamd net onder de vorige drempel. Een project van € 5,48 miljoen — onderhands aanbesteed in 2025 — is nu Europees aanbestedingsplichtig.

Dat verandert de doorlooptijd. Een nationale procedure duurt weken. Een Europese procedure duurt maanden. Dat zijn geen kalendermaanden op papier; het zijn engineeringmomenten, personeelsplanning, onderlinge afhankelijkheden met andere percelen.

Een aanbestedende dienst die zijn raming niet heeft herijkt per 1 januari 2026, kan onbedoeld een procedure hebben gevolgd die juridisch niet toereikend is.

TenderNed signaleert dit automatisch. Maar TenderNed controleert de raming van de aanbestedende dienst niet — die controle is aan jou als inschrijver, en de klacht over een onrechtmatige procedure is aan de rechter.

Het UEA: oud gewoontepapierwerkprobleem opgelost

Als een opdracht nu voor het eerst boven de drempel uitkomt, is het UEA verplicht. De Aanbestedingswet 2012 verplicht gebruik van het Uniform Europees Aanbestedingsdocument voor alle aanbestedingen boven de Europese drempelbedragen — en ook voor nationale aanbestedingen waarbij uitsluitingsgronden of geschiktheidseisen worden gesteld.

Tot voor kort betekende dat: downloaden, printen, invullen met pen, scannen, uploaden. Een handeling die in tijd zelden minder dan een halfuur kostte en in inhoud altijd de vraag opriep: is dit nog het actuele formulier?

Sinds 8 oktober 2025 ondersteunt TenderNed digitale ondertekening van het UEA. Drie opties: een certificaat-id, een digitale handtekening, of de aloude print-sign-scan-route. Welke optie vereist is, bepaalt de aanbestedende dienst per aanbesteding. Maar de mogelijkheid om het UEA volledig online af te handelen bestaat nu.

Wat er niet meer bestaat: de interactieve pdf. Die is per 1 april 2024 uit de lucht gehaald, op zowel TenderNed als PIANOo. Als je ergens nog een opgeslagen exemplaar op een gedeelde schijf hebt staan — UEA_invullen_definitief_v2.pdf — gooi het weg. Het is verouderd en de kans dat je er een relevant veld mee mist, is reëel.

De vervanger is de UEA-wizard in TenderNed. Voor aanbestedingen die volledig via TenderNed lopen, neemt de wizard automatisch de al ingevulde gegevens over. Het UEA kan uitsluitend in het Nederlands worden opgesteld.

Wat je nu moet doen

Als inschrijver heb je één concrete actie: controleer voor elke actieve aanbesteding of de geraamde opdrachtwaarde je boven de nieuwe drempel brengt en of de gevolgde procedure daarbij past.

Dat is niet de verantwoordelijkheid van de aanbestedende dienst richting jou — die heeft zijn eigen verificatieplicht. Maar een aanbesteding die later onrechtmatig wordt verklaard, is jouw verloren tijd en kosten.

Als een consortiumpartner een opdracht van € 5,4 tot € 5,6 miljoen in de markt zet en zegt dat de raming vorig jaar al is vastgesteld: vraag door. Ramingen verouderen. Drempels ook.

Het is niet de meest zichtbare regelwijziging van het jaar. Er is geen nieuw wetsartikel, geen persbericht van het ministerie. Het is een gedelegeerde verordening, gepubliceerd in het EU Publicatieblad van oktober 2025, die via artikel 2.1 van de Aanbestedingswet 2012 automatisch doorwerkt in Nederlands recht.

Steinlog laat je de drempelstatus van een opdracht en de bijbehorende documentvereisten naast elkaar zien — zodat je op het moment van inschrijven weet welke procedure loopt en welke versie van het UEA is vereist.

Maar eerst: controleer die raming.


Bronnen: Gedelegeerde Verordening (EU) 2025/2152 (PbEU 22 oktober 2025); PIANOo Expertisecentrum Aanbesteden, drempelbedragen 2026-2027; TenderNed nieuws nieuwe drempelbedragen 2026-2027 (20 november 2025); TenderNed nieuws UEA nu ook digitaal te ondertekenen (8 oktober 2025); Expertisecentrum Europees Recht, ecer.minbuza.nl (27 oktober 2025); PIANOo, Uniform Europees Aanbestedingsdocument (UEA).

Frequently asked questions

Wat zijn de nieuwe drempelbedragen voor werken per 1 januari 2026?

Voor werken (klassieke sectoren, speciale sectoren en concessies) geldt vanaf 1 januari 2026 een drempelbedrag van € 5.404.000 exclusief btw. Dat was tot eind 2025 nog € 5.538.000. Het bedrag is dus gedaald.

Zijn de drempelbedragen voor leveringen en diensten ook gedaald?

Ja. Voor leveringen en diensten bij decentrale overheden (gemeenten, provincies, waterschappen) daalt de drempel van € 221.000 naar € 216.000. Voor centrale overheidsinstanties van € 143.000 naar € 140.000.

Waarom zijn de drempelbedragen verlaagd, terwijl ze de voorgaande jaren steeds stegen?

De drempelbedragen worden elke twee jaar vastgesteld op basis van wisselkoersen en de GPA-overeenkomst van de WTO. De euro stond sterker tegenover de SDR (Special Drawing Right), waardoor de drempels in euro's naar beneden gingen. De Commissie publiceerde de nieuwe bedragen op 22 oktober 2025.

Wat betekent dit concreet voor een bouwbedrijf met een opdracht van € 5,5 miljoen?

Een opdracht van € 5,5 miljoen was in 2024-2025 nog onder de Europese drempel voor werken (€ 5.538.000) en kon nationaal worden aanbesteed. Vanaf 1 januari 2026 ligt diezelfde waarde boven de nieuwe drempel van € 5.404.000 en is een Europese procedure verplicht.

Moet ik als inschrijver nu een UEA indienen voor opdrachten die voorheen geen UEA vereisten?

Mogelijk wel. Als een opdracht door de drempeldaling nu Europees aanbestedingsplichtig is, is het UEA verplicht. Gebruik daarvoor de UEA-wizard in TenderNed — de interactieve pdf-versie is per 1 april 2024 niet meer beschikbaar.

Kan ik het UEA inmiddels digitaal ondertekenen?

Ja. Sinds 8 oktober 2025 ondersteunt TenderNed drie ondertekeningswijzen: een certificaat-id, een digitale handtekening, of printen en inscannen. Of een handtekening vereist is, bepaalt de aanbestedende dienst.